ทับหลังรูปคชลักษมี บรรณาลัยทางด้านทิศใต้ ปราสาทสระกำแพงใหญ่ (KP Yai Library S 02)

รหัส: 
KP Yai Library S 02
รูปแบบศิลปกรรม: 

ทับหลังชิ้นนี้มีลักษณะแบบบาปวนทั่วไป อย่างไรก็ตาม ได้ปรากฏเสี้ยวที่ด้านข้างของทับหลัง ด้นบนเสียวปรากฏบุคคลเต้นรำ ซึ่งลักษณะเช่นนี้สามารถเปรียบเทียบได้กับทับหลังที่ปราสาทศรีขรภูมิในศิลปะนครวัด

ประติมานวิทยา: 

ทับหลังแสดงภาพพระลักษมีประทับนั่งถือดอกบัว 2 ดอก ด้านบนมีช้างกำลังสรงน้ำ ลักษณะทางประติมานวิทยานี้เรียกว่า “คชลักษมี”  หรือ “อภิเษกศรี” ซึ่งเป็นสัญลักษณืแห่งความอุดมสมบูรณ์และความโชคดี การนำสัญลักษณ์ดังกล่าวมาประดิษานไว้ที่หน้าประตู ก็เพื่ออวยพรให้ผู้ศรัทธาที่เดินผ่านให้ได้รับพรคือความอุดมสมบูรณ์และความโชคดี
คชลักษมี ปรากฏที่ปราสาทบันทายศรีในประเทศกัมพูชาด้วย