ภาควิชาโบราณคดี

ประวัติภาควิชา

คณะโบราณคดี ได้ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2498 จุดมุ่งหมายสำคัญเพื่อสนับสนุนให้ผู้สนใจและมีสติปัญญาสูง ก้าวหน้าขึ้นไปเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านโบราณคดี รวมทั้งการผลิตนักศึกษาเพื่อเข้ารับราชการในกองโบราณคดี กรมศิลปากร และที่จะออกไปเป็นอาจารย์ หรือเข้าทำงานในตำแหน่งหน้าที่อื่น ๆ ที่เกี่ยวกับด้านโบราณคดีและเนื่องจากประเทศไทย เป็นประเทศที่มีโบราณวัตถุสถานอยู่เป็นจำนวนมาก โบราณวัตถุสถานเหล่านี้ย่อมเป็นเครื่องชี้ให้เห็นถึงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอันเก่าแก่ของชาติ เป็นเครื่องผูกพันธ์และช่วยกระตุ้นเตือนให้คนในชาติรู้สึกภาคภูมิใจ รักชาติ รักษาเอกราช ของชาติให้ดำรงอยู่ตลอดกาล การศึกษาโบราณคดีเท่ากับเป็นการช่วยรักษาวัฒนธรรมอันสูงส่งของชาติไว้ไม่ให้สูญหาย

พ.ศ. 2496 มหาวิทยาลัยศิลปากรได้เปิดเตรียมคณะโบราณคดีขึ้นอีกแผนกหนึ่ง ในโรงเรียนศิลปศึกษา (เตรียมมหาวิทยาลัยศิลปากร) ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนช่างศิลป ในครั้งนั้นโรงเรียนศิลปศึกษา แบ่งออกเป็น 3 แผนก คือ จิตรกรรม โบราณคดี และช่างสิบหมู่ เตรียมคณะโบราณคดี มีหลักสูตร 3 ปี ผู้ที่เรียนจบชั้นปีที่ 2 ถ้าสอบได้คะแนนถึงตามที่มหาวิทยาลัยกำหนดไว้ มีสิทธิที่จะเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยศิลปากรได้เลย สำหรับผู้ที่สอบได้คะแนนไม่ถึง หรือต้องการประกอบอาชีพ ไม่ต้องการที่จะเรียนต่อในมหาวิทยาลัย ก็เรียนต่อจนจบชั้นปีที่ 3 ก็จะได้รับประกาศนีบัตรเทียบเท่าชั้น ม. 6 สถานที่เรียน เมื่อครั้งเป็นโรงเรียนศิลปศึกษานั้น ใช้อาคารเก่าของกระทรวงคมนาคมซึ่งเดิมตั้งอยู่ที่โรงละครแห่งชาติ ปัจจุบันนักเรียนเตรียมโบราณคดีรุ่นแรก มีทั้งหมด 4 คน หญิง 1 คน ชาย 3 คน อาจารย์ทางด้านประวัติศาสตร์ และโบราณคดี คือ อาจารย์มานิต วัลลิโภดม ทางด้านก่อนประวัติศาสตร์ ศาสตราจารย์ ชิน อยู่ดี ด้านศิลปะ อาจารย์ เขียน ยิ้มศิริ ภาษาและวัฒนธรรม อาจารย์จิรา จงกล วิชาโบราณคดีประเทศใกล้เคียง ศาสตราจารย์ ม.จ.สุภัทรดิศ ดิศกุล สำหรับวิชาสามัญต่างๆ ได้แก่ ภาษาอังกฤษ เรียนรวมกันทั้ง 3 แผนก

พ.ศ. 2498 มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้เปิดคณะโบราณคดีขึ้น สถานที่เรียนของคณะโบราณคดียังอยู่ที่โรงเรียนศิลปศึกษา บางครั้งได้อาศัยพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เป็นที่ทำการชั่วคราวด้วย เมื่อตั้งคณะโบราณคดีขึ้นนั้น ทางคณะยังไม่มีอาจารย์ประจำ อาจารย์ที่สอนส่วนใหญ่ เป็นข้าราชการจากกรมศิลปากร และอาจารย์พิเศษจากมหาวิทยาลัยอื่นๆ นักศึกษารุ่นแรก ในคณะโบราณคดีมีเพียง 6 คน เป็นชาย 3 คน หญิง 3 คน คณบดีในสมัยนั้น คือ ศ.หลวงบริบาลบุรีภัณฑ์ แรกตั้งคณะโบราณคดีนั้นหลักสูตรเพียงขั้นอนุปริญญา ใช้เวลาศึกษา 3 ปี

ต่อมา พ.ศ. 2504 คณะโบราณคดีได้ขยายการศึกษาไปถึงขั้นปริญญาตรี รวมเป็นระยะการศึกษาทั้งหมด 4 ปี แบ่งการสอนออกเป็น 4 ภาควิชาดังนี้

  1. ภาควิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์
  2. ภาควิชาโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์
  3. ภาควิชาภาษาตะวันออก
  4. ภาควิชาภาษาตะวันตก

ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 ย้ายมาอยู่ที่ตำหนักพรรณราย บริเวณวังท่าพระ และในปี พ.ศ. 2517 ได้มีการปรับหลักสูตรใหม่ทั้งหมด กล่าวคือ การขยายการเรียนการสอน ออกไปเป็น 7 สาขาวิชาเอก มีหลักสูตรการศึกษา 4 ปี ผู้ที่จบการศึกษาจะได้ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดี การบริหารในระดับภาควิชาโบราณคดีได้แยกตัวออกมาในคราวนั้น และภาควิชาโบราณคดีมีการเรียนการสอนแบ่งเป็น สาขาวิชาโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ สาขาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ ในปีการศึกษา 2538 ทางคณะฯ ยังได้เปิดสอนวิชาโทเพิ่มขึ้นอีกสาขาคือ สาขาวิชาพิพิธภัณฑสถานศึกษา ปัจจุบันภาควิชาโบราณคดีเปิดสอนหลักสูตรสาขาวิชาโบราณคดี ทั้งในระดับปริญญาตรี โท เอก

หลักสูตร

1. ชื่อหลักสูตร
ชื่อภาษาไทย : หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชา โบราณคดี
ชื่อภาษาอังกฤษ : Bachelor of Arts Program in Archaeology

2. ชื่อปริญญา
ชื่อเต็มภาษาไทย : ศิลปศาสตรบัณฑิต (โบราณคดี)
ชื่อเต็มภาษาอังกฤษ : Bachelor of Arts (Archaeology)
ชื่อย่อภาษาไทย : ศศ.บ. (โบราณคดี)
ชื่อย่อภาษาอังกฤษ : B.A. (Archaeology)

3. วิชาเอก โบราณคดี

จำนวนหน่วยกิตที่เรียนตลอดหลักสูตร 144 หน่วยกิต

อาจารย์ประจำหลักสูตร

ชื่อ – สกุล

คุณวุฒิ

6.1.1 ภาควิชาโบราณคดี – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
อาจารย์กรรณิการ์สุธีรัตนาภิรมย์
– ศศ.ม. (ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม) มหาวิทยาลัยศิลปากร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ดร.จิรัสสา  คชาชีวะ – ศศ.บ. (โบราณคดี) (เกียรตินิยม) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ศศ.ม. (โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัย
ศิลปากร
– DiplÔme d’Etudes Approfondies (Méthodes de l’Histoire et
de l’Archéologie), Sciences Historiques et Philologigues,
Sorbonne,Frence.
– Docteur de l’ Université de la Sorbonne
Nouvelle , Paris III (Discipline : Langues , Civilisations
et Sociétés Orientales , Spécialité : Asie du Sud –
Est, Mention trés Honorable avec Félicitations)
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชวลิตขาวเขียว – วท.บ. มหาวิทยาลัยขอนแก่น
– ศศ.ม. (โบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัย
ศิลปากร
– ศศม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อาจารย์ประอรศิลาพันธุ์ – ศศ.บ. (ประวัติศาสตร์ศิลปะ) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ศศ.ม. (โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัย
ศิลปากร
– Cert.Specialized Studies in Archaeology, University
of Bucharest, Romania
– Cert.of Environmental and Conservation
Archaeology (SPAFA)
– ประกาศนียบัตรมัคคุเทศก์ (ศิลปวัฒนธรรม),
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
อาจารย์ ดร.ประสิทธิ์เอื้อตระกูลวิทย์ – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ศศ.ม. (โบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัย
ศิลปากร
– Docteur de I,Université de Provence : mention
Lettres et Sciences Humaines,fouration doctorale :
Prehistoire,Archéologie, Histoire et civilization de
l,Antiquité et der Moyen – Âge
ศาสตราจารย์ ดร.ผาสุข  อินทราวุธ – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– Ph. D. (Archaeology) University of Baroda,India
อาจารย์ผุสดี รอดเจริญ – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ศศ.ม.(โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัยศิลปากร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ มยุรี วีระประเสริฐ – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– Maîtrise en Etudes Indiennes (Archéologie de
l’Asie du Sud et Sud-Est),Université de la Sorbonne
Nouvelle (Paris III) , Frence.
– DiplÔme d’ Etudes Approfondies en Langues,
Civilisations et Sociétés Orientales (Culturelle
indienne),Université de la Sorbonne Nouvelle
(Paris III), Frence.
รองศาสตราจารย์ ดร.รัศมี  ชูทรงเดช – ศศ.บ. (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– M.A. (Anthropology) University of Michigan U.S.A.
– Ph.D. (Anthropology) University of Michigan U.S.A.
– Cert.in Systematic Presentation of Archaeological
Data (SPAFA)
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนิก  เลิศชาญฤทธ์ – ศศ.บ. (โบราณคดี) (เกียรตินิยมอันดับ 2) มหาวิทยาลัย
ศิลปากร
– M.A. (Anthropology) Washington State University, U.S.A.
– Ph.D. (Anthropology) Washington State University, U.S.A.
อาจารย์สฤษดิ์พงศ์ ขุนทรง – ศศ.บ.(โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ศศม.(ประวัติศาสตร์ศิลปะ) มหาวิทยาลัยศิลปากร
– ปร.ด.(โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัยศิลปากร
รองศาสตราจารย์ สุรพล  นาถะพินธุ – ศศ.บ. (โบราณคดี) เกียรตินิยม มหาวิทยาลัยศิลปากร
– Ms.c. (Anthropology) ,University of Pennsylvania, U.S.A.
– Cert. In C14 Dating Technique (SPAFA)
– Cert. in Conservation of Architecture and Historical
City (ICCROM,ROME)
  ศาสตราจารย์ดร.ม.ร.ว.สุริยวุฒิสุขสวัสดิ์   – ศศ.บ. (โบราณคดี) เกียรตินิยมมหาวิทยาลัยศิลปากร
  – ศศ.ม. (โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์)มหาวิทยาลัยศิลปากร
  – DiplÔme d’Etudes Approfondies en Etudes ndiennes
  (Histoire et Archéologie) (Mention Trés Bien) Université
  de Paris III (Sorbonne – Nouvelle),Paris,Frence.
  – Doctorat de 3e cycle en Etudes Indiennes (Histoire et
  Archéologie),(Mention Trés Bien), Université de Paris III
  (Sorbonne – Nouvelle),Paris,Frence.
  – ประกาศนียบัตรมัคคุเทศก์ (ศิลปวัฒนธรรม),การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

อาจารย์ประจำหลักสูตร

อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร

1. อาจารย์ ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์

2. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชวลิต ขาวเขียว

3. อาจารย์ประอร ศิลาพันธุ์

4. อาจารย์ผุสดี รอดเจริญ

5. ศาสตราจารย์ ดร.มรว.สุริยวุฒิ สุขสวัสดิ์

1. อาจารย์ ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์

2. อาจารย์ผุสดี รอดเจริญ